X
تبلیغات
رایتل

بزرگترین مرجع باغبانی و زراعت در ایران

مبارزه با شته ها در درختان

شته
phylloxera
filoksera

حشرات این خانواده که با خرطوم خود از شیره گیاهی تغذیه می کنند ، دارای تعداد زیادی از گونه ها و از آفات مهم و درجه اول گیاهان صنعتی ، زینتی ، باغبانی ، سبزیکاری ، جنگلی و غیره بوده و از اهمیت اقتصادی زیادی برخوردار میباشند .
شته ها علاوه بر تغذیه از شیره گیاهی در انتقال بیماریهای ویروسی نقش مهمی ایفا می کنند .
عده ای از شته ها باعث پیچیدگی برگ و یا تغییر شکل شاخه ها گردیده و برخی بر روی قسمتهای گیاهان میزبان تشکیل گالهای گوناگونی را می دهند .
شته ها حشرات کوچک کُرَوی ، پهن و یا بیضی شکل هستند ، طول بدن آنها از نیم میلیمتر تا هشت میلیمتر متغیر و اغلب اوقات بین ۲ تا ۴ میلیمتر می باشد .
رنگ آنها بسیار متنوع و اغلب دارای رنگهای زرد ، سبز ، قرمز ، سیاه و یا خاکستری هستند .
بدن آنها نرم و پوشیده از موهای ریز با اندازه های متفاوت میباشد .
در شته ها سر دارای یک جفت شاخک که طول آن متغیر است وجود دارد .
شته ها دارای سه جفت پا هستند و پاهای عقبی معمولا بلند تر از سایر پاها می باشد .
شته ها به دو شکل بدون بال و یا بالدار میباشند .
در نزد اغلب گونه ها شکم حشره به دم کوتاهی ختم می شود .
ضمنا در طرفین و پشت حلقه ششم شکم زائده ای با شکل و اندازه متفاوت وجود دارد .
شکل و اندازه این زائده ، شاخکها ، دُم و تزئینات آنها از نظر تشخیص گونه ها اهمیت زیادی دارند .
شته ها معمولا دارای ترشحات شیرین و چسبناکی بنام ( عَسَلَک ) میباشند که باعث جلب مورچه ها گَشته و حتی مورچه ها با شاخکهای خود آنها را تحریک به ترشح شیره نموده و از آن تغذیه می کنند .
بعضی از مورچه ها برای یک کُلُنی از شته ها لانه ساخته و آنها را محبوس می کنند و یا آنها را به مکانهای دیگر مخصوصا روی ریشه گیاهان منتقل می کنند .
در حقیقت مورچه ها استثمارکننده شته ها هستند .
بدین جهت شته ها را گاو شیری مورچه ها نامیده اند .
در عوض مورچه ها اغلب اوقات شته ها را از حمله و گزند دشمنانشان مصون می دارند .
زندگی شته ها بسیار پیچیده است در قسمتی از زندگی خود بطریق بِکرزائی تکثیر پیدا کرده و سپس بعد از پیدایش افراد نر و ماده و آمیزش بین آنها نسل های متعددو متوالی ایجاد کرده و در پائیز ماده های جنسی تخمهای زمستانه می گذارند .
زادآوری در شته ها بسیار زیاد میباشد ، بطوریکه تعداد نسل آنها گاهی در سال در مناطق مناسب به ۲۰ نسل می رسد .
چند تائی شته کافی است تا در اندک زمان باغ یا گلزاری را آلوده نماید .
عده ای از شته ها زندگی خود را بر روی یک گیاه بپایان می رسانند ( یک میزبانه ) در حالیکه عده ای دیگر قسمتی از زندگی خود را روی یک گیاه و قسمت دیگر را روی گیاه دیگری می ذرانند ( دومیزبانه ).
شرایط آبر و هوائی فصل بهار ، زادآوری این حشرات را بسیار تسریع می کند .
در مورد شته های دو میزبانه اگر بتارانهای بهاری موقعی ببارد که حد اکثر افراد بالدار باشند ، تعداد زیادی از آنها را نابود می کند .
در حالیکه بر روی افراد بی بال و لاروها تاثیری ندارد .
جمعیت شته های یک میزبانه در اوائل بهار بسیار زیاد می باشند ولی بتدریج در هنگام تابستان تعداد آنها در نتیجه عوامل کنترل کننده مانند کفشدوزکها ، مگسها ، رنبورهای شته خوار ، قارچهای شته کُش ، و همچنین بعلت کمی رطوبت از بین رفته و سپس در اوائل پائیز شروع بازدیاد می کنند .
کثرت جمعیت و در نتیجه زیان شته ها به عوامل بسیار زیاد از قبیل شرایط آب و هوائی ، رطوبت ، حرارت ، مقدار و شدت نور ، عمل پارازیت ها و شکاری ها، بستگی دارد .

بعنوان مثال زندگی دو نوع شته در زیر شرح داده می شود :
۱ – شته سبز هلو – Myzus persicae :
طول حشره بالغ بی بال ۵/۱ تا ۲ میلیمتر و رنگ آن سبز ِزَرد و یا زرد می باشد .
بدن بیضی شکل و زائده آن نسبتا طویل است .
بیولوژی – تخمها در قاعده جوانه های هلو ، شلیل ، بندرت در زرد آلو گذاشته می شود .
در اواسط فروردین بسته به شرایط آب و هوائی ، تخمها باز شده و حشرات بطرف برگها می روند و سپس اواسط اردیبهشت حشرات هر کدام بطور متوسط ۴۰ تا ۵۰ نوزاد بدون بال تولید می کنند که بنوبه خود حشرات بی بال و یا بالدار می زایند .
در نسل سوم ، تقریبا تمام حشرات بالدار می باشند و بتدریج در اواسط خرداد تقریبا حشره ای بر روی درخت هلو باقی نمانده و تمام آنها بر روی میزبان دوم که بسیار گوناگون و از خانواده های مختلف گیاهی میباشند مانند: چغندر ، اسفناج ، تنباکو ، سیب زمینی ، کوکب ، کلم و غیره مهاجرت می کنند و نوزادان خود را در روی آنها می گذارند و این نوزادان درطول فصل تابستان نسلهای متوالی را تشکیل میدهند .
گزش شته ها برروی برگهای هلو وسپس برروی برگهای میزبان ثانوی باعث پیچیدگی برگها میشود.
شته ها در روی سطح زیرین برگها قرار گرفته و بدین طریق مبارزه با آنها بسیار مشکل می شود .
در تابستان و در ماههای تیر، مرداد و شهریور شته ها در روی میزبانهای ثانوی زادآوری کرده و فعالیت آنها باعث ایجاد زردی ، پومردگی ، تغییر شکل برگها می گردند .
و در بعضی از موارد باعث انتقال بیماریهای ویروسی می گردند .
درشهریورماه تا اواخرماه حشرات جنسی بالدار بسوی میزبان اولیه ( درخت هلو ) مهاجرت مینمایند.
هر شته به تعداد پنج تا ده تخم منفردا بر روی شاخه های جوان و جوانه ها می گذارند و تخمها تا بهار سال آینده باقی خواهند ماند .

FREE photo hosting by Shamiz Image Hosting

۲ – شته گل سُرخ – Metopolophium dirhodum :
طول حشره بالغ بی بال این شته در حدود ۸/۲ تا ۴/۳ میلیمتر و رنگ آن سبز مایل به قهوه ای با زائده و پاهای سیاه رنگ می باشد .
در ابتدای بهار تخم این شته ها که از سال قبل بر روی درخت گذاشته شده بتدریج شروع به باز شدن کرده و در نتیجه زادآوری شته ها سطح زیرین برگها و ساقه های گل دهنده ( گل سُرخ و نسترن ) مملو از این شته ها میشود .در مکانهائی که حمله این شته مقارن با سفیدک گل سُرخ باشد می توان با مخلوط کردن دو سم قارچ کُش و حشره کُش فقط یکبار مبارزه نمود .
باید توجه داشت که دو سم مصرفی قابلیت اختلاط با یکدیگر را داشته باشند .

FREE photo hosting by Shamiz Image Hosting

مبارزه :
مبارزه با شته ها زمانی موفقیت آمیز خواهد بود که بمحض ظهور اولین کُلُنی های شته آغاز گردد .
بعلاوه در این زمان هنوز تعداد پارازیتها و شکاری ها زیاد نبوده و سمپاشی زیان زیادی به آنها وارد نمی کند .مبارزه با شته در محیط های بسته آپارتمان نسبتا ساده بوده و با چند بار استفاده از حشره کُش های معمولی که برای مبارزه با مگس از آنها استفاده میشود از بین میرود .
اما در محیط باز دفع شته بسیار مشکل است .
سمومی که در مبارزه علیه شته ها بکار برده می شود ، اغلب سموم فسفره میباشند که خاصیت تماسی دارند مانند : مالاتیون ، گوزاتیون ، دیازینون و سوپر اسید ، که بر حسب ماده موثر آنها از یک تا یک و نیم گرم در یک لیتر آب مصرف میشوند .
سموم نفوذی موسوم به سیستمیک مانند : فسامیدون ، متاسیتوکس و سموم مشابه که دارای خاصیت نفوذی میباشند برتری چشم گیری به سموم تماسی شته کُش دارند .
زیرا علاوه بر اینکه شته ها در سطح زیرین برگها و مکانهای دیگری از گیاه که سم مستقیما به آنها نمی رسد را از بین میبرد ، بلکه به پارازیت ها و شکاری های مفید آنها نیز صدمه زیادی وارد نمی آورد .
و نیز علیه کَنِه های گیاهی موثر می باشد و دوام آنها برحسب رشد گیاه و نوع سم بین ۱۰ تا ۲۰ روز طول می کشد . برای اینکه مقدار ماده موثر بیشتری داخل گیاه شود ، لازم است که سمپاشی زمانی که برگها باندازه کافی رشد کرده باشند انجام گیرد .
بنابراین باید این سموم را دیر تر از سموم شته کُش تماسی مصرف نمود .

 

برگرفته از کتاب : پرورش گلها و گیاهان زینتی
نوشته : مهندس منوچهر کارگر

نظرات (21)
نام :
ایمیل : [پنهان میماند]
وب/وبلاگ :
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)
نتنهاعفلغیفبسثق
پنج‌شنبه 24 بهمن‌ماه سال 1392 ساعت 10:17 ب.ظ
امتیاز: 6 2
behtarin same shate ra mikhastam
جمعه 16 اسفند‌ماه سال 1392 ساعت 03:59 ب.ظ
امتیاز: 5 3
س.من همه راه حل های موجود استفاد کردم بد نبود ولی انچنان کارایی نداشت از ی باغدار قدىمی ک دیگه باغ نداشت سوال کردم راه خوبی پیشنهاد داد ک واقعا خیلی مفید بود گیای بنام انقزه ک گیاهی تلخ هس ان را پای درخت ریختم وتمام افات از بین رفت اینطور ک پیرمرد ب من گفت درخت انار شیره گیاه انقزه روجذب کرده وانار مسموم شده وتمام افات از ریشه تا کرم گلوگاه از بین میره ولی شته انچنان اثری نداره
شنبه 16 فروردین‌ماه سال 1393 ساعت 11:29 ب.ظ
امتیاز: 10 4
پاسخ:
سلام ممنون از اینکه تجربیاتتون رو در اختیار دیگران گذاشتید
همشون عالی اند
مرسی
دوشنبه 18 فروردین‌ماه سال 1393 ساعت 02:07 ق.ظ
امتیاز: 9 2
چه سمی روی شته جواب بهتری داده ؟ چه میزان و چند مرحله سمپاشی کردین؟ الان نزدیکه خرداد ماهیم کم کم دیگه شته هام داره پیداشون میشه
دوشنبه 29 اردیبهشت‌ماه سال 1393 ساعت 10:29 ق.ظ
امتیاز: 8 7
پاسخ:
سموم حشره کش مانند دیازینون
با سلام و خسته نباشید. الان اول خرداد است و درختان مرکبات ما با اینکه شکوفه خوبی دادند ولی به یکباره برگهایشان ریخته و با اینکه اسفند ماه سم پاشی انجام دادم ولی الان به شدت با شته های سیاه و سبز از بین رفته اند، مانده ام که دباره سم پاشی کنم یا خیر،
شنبه 2 خرداد‌ماه سال 1394 ساعت 08:14 ب.ظ
امتیاز: 3 0
پاسخ:
باید زودتر سمپاشی میکردید
سلام .چه افتی باعث زردی درخت شلیل میشود وسم ان چیست .تشکر
جمعه 27 شهریور‌ماه سال 1394 ساعت 02:03 ب.ظ
امتیاز: 1 0
پاسخ:
سلام دلایل زیادی داره کم آبی کمبود اوره آهن روی قارچ هم میتونه باشه اگه عکسشو ایمیل کنی بهتر میشه جواب داد
مرسی..خیلی خوبه
شنبه 17 بهمن‌ماه سال 1394 ساعت 09:47 ب.ظ
امتیاز: 0 1
با سلام
برای رفع شیره دادن درخت زردالو چه سمومی موثر است
وچندبار باید استفاده شود
ممنونم
چهارشنبه 21 بهمن‌ماه سال 1394 ساعت 01:26 ب.ظ
امتیاز: 1 1
پاسخ:
سلام چند تا دلیل داره قارچی شدن پوسیدگیه طوقه و کرم سفید ریشه باید ببینید علتش چیه
با سلام خدمت شما استاد گرامی
بنده باغ لیمو ترش دارم حوالی شهرستان جهرم
الان شش اسفند ماه است و درختان در حال جوانه دادن هستند
مقداری کنه و شته میان درختان دیده شده ، با توجه به اینکه هوا گرم شده و درختان در حال جوانه زدن هستند آیا سم پاشی در این زمان به مقدار شکوفه و محصول آسیب میزند؟ و آیا ممکن است باعث ریزش شکوفه ها بشود؟
پنج‌شنبه 6 اسفند‌ماه سال 1394 ساعت 11:08 ق.ظ
امتیاز: 0 0
پاسخ:
سلام الان دیگه نمیشه سم پاشی کرد بزارید بعد از اینکه شکوفه از درخت افتاد و میوه یه کم بزرگ شد اون موقع سمپاشی کنید
بسیار ممنونم از حوصله و جوابتون
دوشنبه 10 اسفند‌ماه سال 1394 ساعت 12:38 ب.ظ
امتیاز: 0 1
با سلام
چند تا درخت انجیردا خل باغچه حیاط دارم امروز متوجه شدم شته ها سرو کله شون رو برگا پیداشده میتونم الان سمپاشی کنم و اینکه چه سمی بهتر؟
دوشنبه 17 اسفند‌ماه سال 1394 ساعت 07:58 ق.ظ
امتیاز: 1 1
پاسخ:
سلام اگه برگا باز شدن اره دیازینون فکر کنم واسش کافی باشه
بادرودهای فراوان
و
تبریک سال نو و آرزوی تندرستی و شادابی برای شما و همه هموطنانم
در رابطه با مورچه ، انواع نظرات رو شنیدم،میخاستم راهنمایی بفرمایید که وجود لانه مورچه در اطراف درخت،مفید بوده یا مضر؟
ضمنا درختهای هلو و آلو شابلون و گوجه. سبز که تو حیاط دارم ، همشون تقریبا میزبان خواهران محترمه و برادران محترم شته شدن،،همه شته ها هم سبزرنگ هستن،،آیا از سم دیازینون میتونم برای همه درختها استفاده کنم؟

سپاس فراوان
حمید
شمال،،گنبد کاووس
دوشنبه 2 فروردین‌ماه سال 1395 ساعت 05:21 ب.ظ
امتیاز: 1 0
پاسخ:
سلام مورچه ضرری نداره برای درخت شته هم سم دیازینون تا موقعی براش خوبه که برگای هلو نپیچیده باشه اون موقع دیگه باید از سموم سیستمیک استفاده کنید
سلام. من داخل باغچه حیاطمون درخت گوجه سبز دارم،الان ک میوه داده روی خوشهای میوهاش شته وجودداره،پارسالم همینجورشده بود و چون بارش انگشت شماربودبیخیالش شدم،نمیدونم چیکارکنم باهاشون،لطفا راهنمایی کنید،ممنون
جمعه 13 فروردین‌ماه سال 1395 ساعت 10:20 ب.ظ
امتیاز: 1 2
پاسخ:
سلام یه سم دیازینون بهش بزنید
سلام. بهترین سم برای شته درختان استامی پراید است. من خودم همیشه از این استفاده میکنم و جواب میده.
یکشنبه 12 اردیبهشت‌ماه سال 1395 ساعت 10:35 ق.ظ
امتیاز: 0 0
پاسخ:
سلام منم یک سال استفاده کردم خوب جواب میده
سلام درختی کو چک زیتون دارم که مقدار زیادی گل داد اما بعد حشره های سفیدی روش دیدم که مقداری تار درست میکردن وبسیار بدن ضریفی دارن بدون بال اشتباه نشه عنکبوت نیست بعضی ها میگن شته است اگه شته باشه چه کار باید بکنم
جمعه 17 اردیبهشت‌ماه سال 1395 ساعت 10:48 ق.ظ
امتیاز: 0 0
پاسخ:
سلام عکسشو برام ایمیل کنید اما یه سم حشره کش مثل دیازینون بهش بزنید بد نیست
سلام
چند عدد دختر سیب از دماوند خریداری کردم و در شمال نگهداری میکنم
دیروز متوجه شدم که روزی تنه و برگهای درختام کلی حشره های مشکی راه میره چه سمی باید به تنه درخت بزنم ؟
درختهای سیب در همجواری گلهای یاس هلندی میباشد
شنبه 25 اردیبهشت‌ماه سال 1395 ساعت 05:24 ب.ظ
امتیاز: 0 0
پاسخ:
سلام سم دیازینون
با سلام و تشکر از شما
زمانی که درختان میوه دارند مثلا همین تیرماه بخاطر شته زیاد می شود سمپاشی کرد یا نه
جمعه 18 تیر‌ماه سال 1395 ساعت 01:02 ب.ظ
امتیاز: 0 0
پاسخ:
اگه از سموم جذبی و سیستمیک استفاده نکنید بله تا یک هفته الی ده روز قبل برداشت هم میشه سم پاشید اما پیشنهاد میکنم این کارو نکنید بالاخره این میوه ها رو هم نوع های خودمون میخان بخورن از نظر اخلاقی درست نیست
سلام،لطفا بفرمایید به درختان ده ساله گیلاس،گردو،گلابی،بادام،هلو،انگور،زردآلو چند روز به چندروز باید آب بدیم،درضمن منطقه ما سردسیر است.چه کار کنم کم که آلو قطره طلا و شابلون کرمو نشوند،ممنون
جمعه 26 شهریور‌ماه سال 1395 ساعت 10:43 ب.ظ
امتیاز: 1 0
پاسخ:
سلام چقدر سوالتون کلی هست خوب از این درختا که گفتی فقط بادام یه ذزه کم ابذهست بقیه باتوجه به منطقه فکر میکنم هفته ای یک بار کافیه البته بستگی به شرایط خاک هم داره واسه کرمو نشدنه آلو‌هم باید چند مرحله سمپاشی کنی قبلذاز گلدهی بعد از فندقی شدن میوه
سلام
من یک دونه گلدون گل یخ دارم و گل قاشقی چند وقته متوجه شته بزرگ و سفید شدم. گل قاشقیمو با محلول آب و ریکا هر 3 روز یک بار دارم آب پاشی میکنم یکم بهتر شده. مشکلم الان با گل یخم هست اخه حتی تو غنچه هاشم شته زده و سخته دیگه کشتن از بین بردنشون میتونید راهنمایم کنید چکار کنم شته ها از بین برن. ممنون
یکشنبه 25 مهر‌ماه سال 1395 ساعت 01:57 ب.ظ
امتیاز: 0 0
پاسخ:
سلام یه کم تنباکو آب کنید بعد اسپری کنید روی شته ها
سلام حشره کش را با مقدار کمی کود اوره میتوان مخلوط کرد؟
دوشنبه 11 بهمن‌ماه سال 1395 ساعت 06:28 ب.ظ
امتیاز: 0 0
پاسخ:
سلام به مقدار خیلی کم بله اما معمولا کود اوره رو به علف کش ها اضافه میکنند